Connect with us

Tarım ve Hayvancılık

ESK’ndan İbretlik Rapor: Türkiye Küçülüyor Brezilya Rekor Kırıyor

canlı hayvan ve et ithalatı

İhracat ve ithalat rakamları hayvancılıkta endişe yaratırken Et ve Süt Kurumu 2017 Yılı Sektör Değerlendirme Raporu’nda canlı hayvan ve et ithalatı hakkında çok çarpıcı bilgiler yer aldı. Rapora göre Türkiye ithalatta rekor kırarken üretimde küçüldü. Brezilya ise ucuz yem ile üretimle ihracat rekorları kırdı.

Türkiye hayvancılıkta kötü bir sınav veriyor. İhracat ve ithalat rakamları hayvancılıkta endişe yaratırken Et ve Süt Kurumu 2017 Yılı Sektör Değerlendirme Raporu’nda çok çarpıcı bilgiler yer aldı. Dünya gazetesi yazarı Ali Ekber Yıldırım, bugünkü köşesinde, bu raporun ayrıntılarını kaleme aldı.

İşte o yazı…



Canlı Hayvan ve Et ithalatı

“Seçim meydanlarında en çok konuşulan konulardan birisi de Hayvancılık . Özellikle canlı hayvan ve et ithalatı çok tartışılıyor. Bu konuda en çok konuşan isimlerden birisi kuşkusuz Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba.

Advertisement

Göreve geldiğinden bu yana canlı hayvan et ithalatı konusunda çok farklı açıklamalar yapan Fakıbaba, önce ithalatın 3 yılda, sonra 2023’te sona ereceğini iddia etti. En son açıklamasında ise, “ithalatı biz değil siz bitireceksiniz” diyerek bu konudaki politikasızlığı çok açık olarak ortaya koydu.

Bu tartışmalar devam ederken Et ve Süt Kurumu 2017 Yılı Sektör Değerlendirme Raporu yayınlandı. Rapora göre, küçükbaş ve büyükbaş canlı hayvan ihracatı tamamen sıfırlanırken, 2017 yılında küçükbaş canlı hayvan ve et ithalatı yüzde 4581 oranında artarken, büyükbaş hayvan ithalatındaki artış yüzde 72 olarak gerçekleşti. Kasaplık canlı hayvan ve et ithalatı büyükbaş için yüzde 397, damızlık küçükbaş ithalatı ise yüzde 757 oranında artarak rekor üstüne rekor kırdı.

Raporda Hayvancılık konusunda çok ayrıntılı değerlendirmeler var. Özellikle Brezilya’nın üretim ve ihracattaki artışı, Türkiye’nin ise ithalatla nasıl küçüldüğü açıkça ortaya konuluyor.

Canlı hayvan ve et ithalatı ile ilgili değerlendirmeleri özetleyerek paylaşıyoruz:

 AMERİKA, BREZİLYA VE ARJANTİN KÜRESEL ET ÜRETİMİNİ ARTIRIYOR

Küresel büyükbaş et üretimi 2017 yılında özellikle ABD, Brezilya ve Arjantin’in etkisiyle yüzde 2’den daha az büyüyerek yaklaşık 62 milyon tona ulaştı. Brezilya ekonomisindeki toparlanma ile paralel artış gösteren iç talep yükselişi ve Asya ülkelerine yapılan yüksek ihracat Brezilya’daki üretim artışının başlıca nedenleridir. Arjantin üretimi, ihracat vergilerinin ve para liberalizasyonunun kaldırılması, böylece ihracat talebinin kolaylaştırılması suretiyle genişlemiştir. Avustralya ve Güney Afrika’da kuraklık kaynaklı stok tasfiyesinden sonra sürüler tekrar oluşturulmaya başlandığı için bu bölgelerde büyükbaş et üretimi düştü. Üreticiler yeni sürüler için inek ve düveleri elde tuttuğu için Yeni Zelanda’da da üretim bir miktar geriledi.

2017’de küresel büyükbaş eti ihracatı yüzde 2 artarak 9,6 milyon tona ulaştı. Güney Amerika, Hindistan ve ABD’den yapılan sevkiyatlar, Avustralya ve Yeni Zelanda’daki zayıf arzdan dolayı düşen ihracatı dengeledi. Doğu Asya’da, özellikle Çin’de büyüyen tüketim, ihracatı adeta yüzdürmektedir. Bununla birlikte, Mısır (döviz devalüasyonu) ve Rusya (sınırlı satın alma gücü ve diğer etler ile rekabet) gibi diğer büyük ithalatçılardan gelen talep 2017’de zayıfladı.

Advertisement

2017 yılı dünya toplam et üretimi 324,8 milyon ton olarak tahmin edilmektedir. Toplam et üretiminde; en büyük payı yüzde 36 ile domuz eti (117 milyon ton) alırken, kanatlı eti yüzde 36 (118,2 milyon ton), büyükbaş eti yüzde 21 (69,5 milyon ton), küçükbaş eti yüzde 5 (14,5 milyon ton) paya sahiptir. Toplam kırmızı et üretiminde; en büyük payı yüzde 58 ile domuz eti alırken, büyükbaş eti yüzde 35, küçükbaş eti yüzde 7 paya sahiptir.

 BREZİLYA UCUZ YEM İLE ÜRETİMDE VE İHRACATTA REKOR KIRIYOR

Brezilya ucuz yem, rekabet gücü ve uygun hava koşulları avantajı ile büyükbaş et üretiminde ve ihracatında büyük bir atak yaptı. Et ve Süt Kurumu Raporu’na göre, 2017 yılında dünya büyükbaş eti (sığır ve manda) üretimi 69,5 milyon ton oldu. Dünya üretiminin yüzde 52’sini ABD, Brezilya, Avrupa Birliği ve Çin gerçekleştiriyor. Amerika’nın 2017 yılı büyükbaş et üretimi 12 milyon 109 bin ton olurken Brezilya 9 milyon 450 bin tonla ikinci oldu. Avrupa Birliği 7 milyon 795 bin ton ile üçüncü sırada yer aldı.

ABD ve Kanada’da üretim, kesim sayısı ve ortalama karkas ağırlıklarındaki artış ile genişledi. 3 yıl sürekli düşüşten sonra Brezilya ve Arjantin’in öncülüğünde Güney Amerika’daki üretim yüzde 2,1 oranında artarak yaklaşık 16 milyon tona çıktı. Brezilya’daki üreticiler ucuz yem, rekabetçi üretim ortamı ve uygun hava koşullarının avantajlarından yararlanmışlardır. Arjantin’de, yaklaşık 4 yıldır sürü genişletme çalışmaları devam etmektedir. Çin’de, sığır eti üretiminin istikrarlı yerel fiyatlar ve ekonomik olmayan süt ineklerinin kesilmesiyle desteklenerek, yüzde 1 artışla 7,1 milyon tona ulaştı. Ayrıca, Çin’in Hayvancılık faaliyetlerini yeniden yapılandırması, bazı küçük ölçekli çiftlik sahiplerinin sektörden çıkmalarını hızlandırarak kesim için daha fazla sığır sağladı.

İhracatta da Brezilya’nın önemli ağırlığı var. Brezilya, 2017 yılında 1 milyon 641 bin ton büyükbaş hayvan eti ihracatı ile Hindistan’dan sonra ikinci sırada. İhracattaki payı yüzde 18. Hindistan 1 milyon 690 bin ton ile yüzde 18.5 paya sahip. Dünya toplam büyükbaş et ihracatı 2017’de 9 milyon 118 bin ton oldu.

 TÜRKİYE İTHALATTA REKOR KIRARKEN, ÜRETİMDE KÜÇÜLDÜ

Et ve Süt Kurumu 2017 Sektör Değerlendirme Raporu’na göre, Türkiye hayvancılığın hemen her alanında ithalatta rekor kırdı. Et üretimi ise 2016 yılına göre geriledi.

Advertisement

Rapordaki bilgilere göre, 2012-2017 döneminde ortalama karkas ağırlığı sığırda yüzde 4 azalarak 274 kilograma, koyunda yüzde 9’luk azalışla 19 kilograma düştü.

2017 yılında bir önceki yıla göre kesilen hayvan sayısı sığır için yüzde 7,6’lık azalışla 3 milyon 600 bin, manda için yüzde 308,5 artışla 6 bin 123, koyun için yüzde 26 artışla 5 milyon 134 bin, keçi için yüzde 17,8 artışla 2 milyon 68 bin baş olarak gerçekleşti.



Türkiye kırmızı et üretimi 2017 yılında 1 milyon 126 bin ton ile bir önceki yıla göre yüzde 4 azaldı. Büyükbaş eti üretimi yüzde 7 azalarak 988 bin ton, küçükbaş eti üretimi yüzde 21 artarak 137 bin ton oldu.

TÜİK Verileri

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından üçer aylık dönemler halinde açıklanan verilere göre, 2017 yılında toplam kırmızı et üretimi 1 milyon 126 bin ton ile bir önceki yıla göre yüzde 4 oranında düşerken Kurban Bayramı’nı kapsayan 3.çeyrekte kırmızı et üretimi bir önceki yılın 3.çeyreğine göre yüzde 14,3 oranında düştü.

Advertisement

Raporda, 2010 yılından itibaren besilik ve kasaplık hayvan ithalatı yapılmaya başlandığı belirtilerek, 2017 yılında bir önceki yıla göre; kilogram bazında toplam canlı ve et hayvan ithalatı nın yüzde 98, büyükbaş hayvan ithalatının yüzde 91, küçükbaş hayvan ithalatının ise yüzde 4581 arttığı bilgisine yer verildi.

İthalatla ilgili olarak Raporda şu değerlendirmeye yer verildi. ” Büyükbaş hayvan ithalatındaki artış daha çok besilik ithalatından kaynaklı olup büyükbaş için yüzde 72 olarak gerçekleşmiştir. Kasaplık ithalatı büyükbaş için yüzde 397 artmıştır. 2017 yılında damızlık küçükbaş ithalatı yüzde 757 oranında artmıştır.”

 İTHALAT URUGUAY VE BREZİLYA’DAN

Et ve Süt Kurumu Raporu’na göre, 2017 yılında gerçekleşen büyükbaş ithalatının çoğunluğu besilik olmak üzere; yüzde 35’i Uruguay, yüzde 19’u Brezilya, yüzde 9’u Çek Cumhuriyeti’nden yapıldı. Damızlık sığır ithalatının yüzde 30’u Almanya, yüzde 19’u Çek Cumhuriyeti, yüzde 17’si Avusturya’dan sağlandı. Kasaplık sığır ithalatının yüzde 50’si Brezilya ve İspanya’dan yapıldı. 20I7 yılında canlı olarak ithal edilen küçükbaş hayvanların tamamına yakını damızlık olmayan hayvanlar olup bunların yüzde 85’i Avustralya’dan getirildi.

Canlı Hayvan ve Et ithalatı

Türkiye 2017 yılında toplamda 666 bin 802 baş besilik, 113 bin 566 baş damızlık ve 108 bin 939 baş kasaplık olmak üzere toplamda 889 bin 307 büyükbaş hayvan ithalatı yaptı. Bu ithalat için 1 milyar 149 milyon 194 bin 644 dolar ödedi. Aynı dönemde 280 bin 669 küçükbaş hayvan ithalatına 37 milyon 312 bin dolar ödendi. Hayvan ithalatına toplamda 1 milyar 186 milyon 507 bin 897 dolar ödendi.

İşlenmemiş kırmızı et ithalatı ise 2017 yılında 18 bin 857 ton olurken bunun için ödenen döviz miktarı 85 milyon 190 bin dolar oldu.2017 yılında kırmızı et ithalatlarının yüzde 83’ü Polonya, yüzde 14’ü Fransa’dan yapıldı.


Advertisement

 CANLI KÜÇÜKBAŞ VE BÜYÜKBAŞ İHRACATI SIFIR

Et ve Süt Kurumu Raporu’na göre Türkiye, 2017 yılında canlı büyükbaş ve küçükbaş hayvan ihracatı yapamadı. Yani ihracatta sıfır çekti. İşlenmemiş kırmızı et ihracatı ise 101 ton olarak gerçekleşti. Büyükbaş eti ihracatının kilogram bazında yüzde 83’ü kemikli et olurken, toplam ihracat yüzde 2I azaldı. Özetle, Brezilya, hayvancılıkta sahip olduğu avantajları doğru politikalarla zirveye tırmandı. Türkiye, sahip olduğu avantajları bir yana bırakarak ithalatta ısrar ederek hayvancılığını bitirme noktasına getirdi. Yanlış politikaların Türkiye’yi getirdiği nokta sıfır ihracat, rekor ithalat oldu. Bu böyle devam edemez.”

Kaynak: Dünya Gazetesi

Editör: Ali Ekber Yıldırım

Tarım ve Hayvancılık Haberleri

Beyaz haşhaşın 2,5 yıllık ihracat hasreti bitti

Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden beyaz haşhaşta 2,5 yıllık ihracat hasreti bitti. Türk beyaz haşhaşı en büyük ihraç pazarı Hindistan’a ihracat vizesi aldı.

İhracatçı firmalar, 2,5 yıl aranın ardından ürünlerini Hindistan’a göndermek üzere gemilere yükledi. Sektör, 80 milyon dolarlık beyaz haşhaş tohumu ihracatı hedefliyor.

Pandemi nedeniyle Hindistan’a haşhaş tohumu ihracatında kotaların verilmediğini belirten Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, Hindistan’a haşhaş tohumu ihracatının 2,5 yıl aranın ardından tekrar başlamasından dolayı hem üreticiler, hem de ihracatçılar olarak bayram coşkusu yaşadıklarını dile getirdi. 

Hindistan’a beyaz haşhaş tohumu ihracatı için 17 bin 500 ton kota tahsis edildiğini aktaran Öztürk, “Beyaz haşhaş tohumu ihracatı 2,5 yıllık kesintinin ardından başlamış oldu. Hindistan’a haşhaş tohumu ihracatından 80 milyon dolar hedefliyoruz. Pandeminin hafiflemesiyle birlikte bundan sonraki dönemde haşhaş tohumu ihracatımızın kesintisiz devam etmesi için çaba göstereceğiz” şeklinde konuştu. 

Türkiye’de yıllık üretim değişmekle birlikte ortalama 25 bin ton haşhaş tohumu üretimi olduğunu,70 binden fazla üreticinin bu üründen geçimini sağladığı bilgisini paylaşan Öztürk sözlerini şöyle sürdürdü: “Haşhaş tohumu iç piyasada tüketimi olmayan, ihraç edilmesi zorunlu olan bir ürün. Hindistan’a haşhaş tohumu ihracatının tekrar başlaması için sektörümüze her zaman destek veren Ticaret Bakanımız Dr. Mehmet Muş, Ticaret Bakan Yardımcımız Volkan Ağar, Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı bürokratlarına çok teşekkür ediyoruz. Hububat bakliyat yağlı tohumlar ve mamulleri sektöründe ihracatta yasaklı ürünümüz kalmadı. Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği olarak 1 milyar dolar ihracat hedefimize emin adımlarla ilerliyoruz.”

Advertisement

Türkiye, Hindistan’a haşhaş tohumu ihracatı yapabildiği 2019/20 sezonunda Ülkemize tanınan 18 bin ton ithalat izninin tamamına yakını kullanılarak 63 milyon Dolar İhracat geliri elde etmişti. Türkiye, 2019/20 sezonunda gerçekleştirdiği 66 milyon dolarlık beyaz haşhaş ihracatının yüzde 95’ini Hindistan’a yapmıştı. 2019/20 sezonunda Türkiye’nin toplam haşhaş ihracatı ise; 82 milyon dolar olarak kayıtlara geçmişti. 

Rumico

Devamını Oku

Tarım ve Hayvancılık Haberleri

Kuru meyve sektörünün muhteşem üçlüsü ihracatta 1 milyar dolara koşuyor

Türkiye’nin ihracat yolculuğunu başlatan kuru meyve sektöründe 2021-22 sezonunda tarihi bir değişim yaşanıyor. İhracatta üzüm, kayısı, incir şeklindeki sıralama bu sezon kayısı, üzüm, incir şeklinde değişti.

Ege İhracatçı Birlikleri’nin 9 Mayıs 2022 tarihinde yayınladığı sirkülere göre; 2021-22 sezonunun geride kalan diliminde Türkiye, yüzde 10’luk artışla 835 milyon dolarlık kuru kayısı, kuru üzüm ve kuru incir ihraç etti. Kuru meyve sektörü, 3 üründe sezon sonunda 1 milyar doların üzerinde dövizi Türkiye’ye kazandırmayı hedefliyor.

Kuru kayısı ihracatını yüzde 30’luk artışla 246,8 milyon dolardan, 321,7 milyon dolara taşıdı ve ilk sırada yer aldı.

Çekirdeksiz kuru üzüm ihracatı yüzde 1 artarken, 309,6 milyon dolardan 312 milyon dolara ilerledi.

Cennet meyvesi olarak tanımlanan kuru incirde ise; 2021/22 sezonunun geride kalan diliminde 201 milyon dolarlık ihracat performansı ortaya konuldu.

Advertisement

Çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru incir ihracatını artırmak için ürün bazlı komiteler kurduklarını sektördeki tüm bileşenleri bir araya getirdiklerini, 95 bin üreticiye ulaştıklarını dile getiren Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık, önümüzdeki dönemde sektörün daha katma değerli ihracat yapması için bu birlikteliği sürdüreceklerini kaydetti.

İthalatçıların talebine göre üretim yapmak zorundayız

Çekirdeksiz kuru üzümde dünya ihracatının yüzde 33’ünü, kuru kayısı da, yüzde 54’ünü, kuru incirde yüzde 58’ini Türkiye’nin yaptığı bilgisini veren Işık, “Kuru meyve ihracatında güçlü konumumuzu koruyabilmemiz için başta en büyük ihraç pazarımız Avrupa Birliği olmak üzere alıcı ülkelerin istediği standartlarda ürün üretmek zorundayız. Bunun için ihracatçılar, kamu, üreticiler ortak hareket etmek durumundayız. Bu yıl yasaklanan aktiflerin üretimde kullanılmaması için üreticilere yoğun bilgilendirme yapıyoruz. 2022-23 sezonunun başarılı olması için yoğun mesai veriyoruz” diye konuştu.

Kayısıda ABD, üzümde İngiltere, incirde Fransa lider 

Türkiye, 2021-22 sezonunda en çok kayısıyı Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderdi. ABD’ye kuru kayısı ihracatımız yüzde 28’lik artışla 37,3 milyon dolardan, 47,8 milyon dolara yükseldi. Fransa 29,6 milyon dolarlık kuru kayısı ihracatıyla ikinci sırada yer alırken, Almanya 26 milyon dolarlık Türk kayısısı talep etti.

Advertisement

Çekirdeksiz kuru üzüm ihracatında İngiltere 77,6 milyon dolarlık ihracatla zirvedeki yerini korurken, Almanya’ya 46,5 milyon dolarlık kuru üzüm ihraç edildi. Hollanda 28,8 milyon dolarlık kuru üzüm talebiyle üçüncü sırada yer buldu.

Fransa ve Almanya 27’şer milyon dolarlık kuru incir talebiyle öne çıkarken, Amerika Birleşik Devletleri’ne 22 milyon dolarlık kuru incir ihraç ettik.

9 Mayıs 2022 tarihi itibariyle Türkiye geneli çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı, kuru incir ihracat tablosu

 

 

Advertisement

2020/21 sezonu

 

2021/22 sezonu

 

 

Advertisement

 

ÜRÜN

MİKTAR

DEĞER

MİKTAR

Advertisement

DEĞER

MİKTAR DEĞ

DEĞER DEĞ

ÇEKİRDEKSİZ KURU ÜZÜM

159.647.410

Advertisement

309.607.911,83

174.306.652

312.125.221,32

9

1

Advertisement

KURU KAYISI

74.533.260

246.878.729,83

71.377.683

321.786.757,65

Advertisement

-4

30

KURU İNCİR

55.086.740

199.893.608,95

Advertisement

52.450.270

200.900.069,88

-5

1

TOPLAM

Advertisement

289.267.410

756.380.250,61

298.134.605

834.812.048,85

3

Advertisement

10

 

Rumico

Devamını Oku

Tarım ve Hayvancılık Haberleri

2022 Yılı Bitki Sağlığı Uygulama Programı Bilgilendirme Toplantısı Yapıldı

2022 yılı Bitki Sağlığı Uygulama Programı kapsamında İl Müdürlüğü Toplantı salonunda hizmet içi eğitim toplantısı yapıldı.

Toplantıya İl Müdürü İbrahim Sağlam, Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Lale Baykal, İlçe Müdürleri, İl ve İlçe Müdürlüklerinde bitki sağlığı alanında görevli teknik personeller katıldı.

Toplantıda konuşan İl Müdürümüz İbrahim Sağlam; ” Bitkisel üretimde kalitenin artırılması, ürün kayıplarının azaltılması için her yıl Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Bitki Sağlığı Uygulamaları ile ilgili çalışmalar yürütülmektedir.

2022 yılı Pestisit Kalıntısı ile mücadele kapsamında “Bitki Sağlığı Eğitim ve Farkındalık Yılı” olarak belirlenmiş olup bu doğrultuda üretici eğitimlerine ağırlık verilecektir. toplantının İlimiz ve Ülkemiz tarımına hayırlı olmasını dilerim. En son Bitki Sağlığı Bilgilendirme Toplantısını 2 yıl önce Pandemiden önce yapmıştık.

2014 yılında ülkemizde 553 zararlı organizma var iken 2022 yılında 653 zararlı organizma var. Günümüzde artan küresel ticaret ve iklim değişikliğinden dolayı zararlı organizmaların yayılışı ve hareketi çok daha geniş alanlara ulaşmıştır. Bu da sürdürülebilir tarım açısından zararlı organizmaların oluşturduğu negatif etkileri geçmişe göre çok daha fazla önemli kılmaktadır. Ülkemizde bitki ve bitkisel ürünlerde ekonomik anlamda kalite ve verim kayıplarına neden olabilen 653 zararlı organizma (2014 yılında 553 zararlı organizma), 165 in üzerinde kültür bitkisi var. İlimizde ÇKS kayıtlarına baktığımızda 127 kültür bitkisinin kayıt altına alındığını görüyoruz. Ayrıca İlimizde 20 si özel survey, 72 si entegre mücadele kapsamında 92 adet zararlı organizmanın takibi yapılmaktadır.  Art arda gelen Covid 19 Pandemi süreci, pandemi süreci ile birlikte bütün dünya ülkelerinde yaşanan kuraklık ve sonrasında Rusya-Ukrayna savaşı gıda arzının önemini daha da iyi anlamamızı sağladı. Bu süreçte birçok ülke tarım ürünlerini ihracatını durdurarak kendi ihtiyaçlarını karşılamaya yöneldiğini” söyledi.

Advertisement

Toplantı sonrasında konu uzmanları tarafından Bitki Sağlığı Uygulama Programı çerçevesinde İlimizde yürütülecek olan Bitki Sağlığı 2021 Yılı Değerlendirme Toplantısı Kararları, Genel Zararlılar, Entegre Zararlı Yönetimi, Entegre Kontrollü Ürün Yönetimi, Diğer Entegre Mücadele, Biyoteknik ve Biyolojik Mücadele, Meyve Sinekleri ve Domates Güvesi Eylem Planı, Akdeniz Meyve Sineği Mücadelesi Ulusal Eylem Planı, Bitki Pasaportu Uygulamaları, Bitki Karantinası Çalışmaları, Ari Alan Tesisi, Karantinaya Tabi Zararlı Organizmalar Survey Çalışmaları, Hasat Öncesi Pestisit Denetimi, Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi Uygulanması ve Kayıt İşlemleri, Bitki Koruma Ürünleri ve Zirai Mücadele Makineleri, Hizmet İçi Eğitim ve Çiftçi Eğitim konularında sunum yapıldı. Ayrıca bitki koruma ürünlerinin reçetelendirilmesi ve üretici kayıt defteri kullanımı ile ilgili bilgiler verildi.

Rumico

Devamını Oku

Trendler