Connect with us

Serbest Bölge

Bir Kez Daha Gündemde: 6 Soruda İdama Dair Merak Edilenler

idama dair merak edilenler

Son zamanlarda Türkiye’de yaşanan olaylar idama dair merak edilenler ve yanıtlarını gündeme getirdi. Son günlerde yaşanan çocukların istismarı ve katledilmesi haberlerinin ardından idam tartışması yeniden Türkiye’nin gündemde. Toplum bu tartışmanın etrafında ikiye ayrılmış durumda. Kamuoyunda konuya dair merak edilen çok sayıda soru var. İdam hangi ülkelerde uygulanıyor? Uluslararası sözleşmeler idama dair merak edilenler için neler söylüyor? Türkiye idamı ne zaman kaldırdı?



Gelin idama dair merak edilenler ve yanıtlarına yakından bakalım…

Deutsche Welle Türkçe, idama dair merak edilenler ve yanıtlarını 6 soru etrafında topladı.

1. İdam cezası hangi ülkelerde var?

İdam cezası şu anda dünya genelinde 58 ülkenin yasalarında yer alıyor. 102 ülke ölüm cezasını yasalarından tamamen çıkarmış durumda. Altı ülkede savaş suçları ya da askeri yasaların ihlal edilmesi gibi istisnai durumlar dışında ölüm cezası öngörülmüyor. 32 ülke de yasalarından idam cezasını kaldırmamış olmakla birlikte pratikte uygulamıyor. Dolayısıyla dünya genelinde toplam 140 ülkede idam cezası uygulanmıyor. İdam cezasını son olarak Şubat 2015’te Fiji yasalarından çıkarmıştı.

2. ABD’deki idam cezasının durumu nasıl?

Türkiye’de idam talebi her gündeme geldiğinde, savunanlar tarafından en çok işaret edilen yerlerden biri ABD.

Advertisement

ABD’de idam cezasına bakıldığında eyaletler arasında farklılık olduğu göze çarpıyor. ABD’de idam cezası 50 eyaletten 31’inin yasalarında yer alıyor. Ülkede 2007 yılından beri 7 eyalet idam cezasını yasalarından çıkardı. İki eyalet ise yasalarında bulunmasına rağmen idam cezasını uygulamıyor. ABD’de idam cezası ile ilgili tartışmaların yanı sıra infaz yöntemleri de tartışma konusu. Eskiden elektrikli sandalye ile infazların gerçekleştiği ABD’de son yıllarda yaygın olarak kullanılan zehirli iğne yöntemi de eleştirilere neden oluyor. ABD’de 1976 yılından bu yana bin 437 kişi idam edildi.

3. İdam cezası en çok hangi ülkelerde veriliyor?

En çok idam cezasının verildiği ülkelerden biri olarak bilinen Çin, idam kararları ile ilgili bilgileri kamuoyu ile paylaşmıyor. Ancak Uluslararası Af Örgütü’nün tahminlerine göre Çin’de 2017’de binin üzerinde kişi idam edildi. Af Örgütü’nün elindeki resmi bilgilere göre 2017 yılında Çin dışında dünya genelinde idam edilen kişilerin toplam sayısı 994. Bu idamların 507’si İran’da, 60’si Pakistan’da, 146’i de Suudi Arabistan’da gerçekleşti. ABD’de 2017 yılında 23 kişi idam edildi.

4. İdam cezasıyla ilgili uluslararası düzenlemelerde ne deniliyor?

İdam cezasının kaldırılması için ilk ciddi adım 1948 yılında atıldı. BM Genel Kurulu’nda kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde yaşam hakkı en temel hak olarak kabul edildi. Beyanname’nin üçüncü maddesinde “Yaşamak, özgürlük ve kişi güvenliği herkesin hakkıdır” denilmektedir. Beyanname’nin beşinci maddesinde de yer alan ifade şöyle. “Hiç kimseye işkence yapılamaz, zalimce, insanlık dışı veya onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz ve ceza verilemez”. BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin kabul ettiği başka bir yönetmelik de idam cezasına mahkûm edilen kişilerin korunmasını öngörmektedir. BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ise 18 yaşın altındaki çocuklara idam cezasını verilmesini yasaklamıştır.

Türkiye’nin de kabul ettiği Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi idamı yasaklıyor

İdam cezasına ilişkin kapsamlı düzenleme ise Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde (AİHS) yer alır. Sözleşme, Avrupa ülkelerinde idam cezası kaldırılmasını öngörüyor. Avrupa Parlamentosu da ölüm cezasının insanlık dışı, Ortaçağ’dan kalma, modern hayata uymayan bir cezalandırma olduğunu kabul etmiştir. AİHS’ye ek 3 Mayıs 2002 tarihli 13 sayılı protokolde ise ölüm cezasının tamamen kaldırılması öngörülmektedir.

Ek protokolde Avrupa Konseyi hiçbir bir ülkenin hiçbir koşulda hiç kimseyi ölümle cezalandıramayacağı belirtilmektedir. Protokole imza atan ülke hiçbir şekilde çekince koyamayacağı gibi protokol hükümlerinin de hiçbir şekilde tadil edilemeyeceği ifade edilmektedir. Sonuç olarak AİHS’nin 1983 tarihli ek 6 numaralı protokolü yalnızca barış koşullarında idam cezasını yasaklar. 2002 tarihli 13 numaralı ek protokolü ise hem barış hem de savaş koşullarında idam cezasını yasaklar. Ayrıca suçluların iadesine ilişkin uluslararası hukuk kuralları da idam cezasını kriter olarak alıyor. İdam cezası uygulayan ülkelere suçluların iadesi yasaklanıyor.

5. Türkiye’de idam ne zaman kaldırıldı?

Türkiye’de idam cezası son alarak 1984 yılında uygulandı. Avrupa Birliği ile yakınlaşma sürecinde 2004 yılında ise idam cezası yasalardan tamamen çıkarıldı. Türkiye ayrıca idam cezasını yasaklayan AİHS’nin 13 sayılı ek protokolüne de imza attı. Türkiye’nin idam cezasını tekrar uygulayabilmesi için ek protokolden çekilmesi gerekiyor. Ancak hukukçular Türkiye’nin şimdiye kadar Antlaşmalar Hukuku’ndaki “ahde vefa” ilkesi çerçevesinde hiçbir uluslararası sözleşmeden geri çekilmediğine işaret ediyor. Hukukçulara göre Türkiye’de idam cezasının geri getirilmesi hukuken zor, ancak imkansız değil.

Advertisement

6. Türkiye’de idam hangi suçlarda öngörülüyordu?

Türkiye’de ölüm cezası 2002 yılına kadar 4 yasada, 41 ayrı madde ile düzenlenmekteydi. İdam cezası Türk Ceza Kanunu (TCK) , Askeri Ceza Kanunu, Orman Kanunu, Uyuşturucu Madde Kaçakçılığı ile Mücadele Kanunu’nda düzenleniyordu. İdam cezası 1995’teki siyasi nedenlerle orman yakma eylemlerinin yaygınlaşması üzerine ek bir madde ile Orman Kanunu’na da girmişti.

Serbest Bölge

Çocuk trafik eğitim parklarında, 254 bin çocuğa eğitim verildi

İçişleri ve Milli Eğitim bakanlıklarının iş birliğiyle hayata geçirilen ‘Çocuk Trafik Eğitim Parkları’ projesi ile 4-12 yaş grubundaki çocuklara trafik kurallarının uygulamalı ve teorik anlatılması sağlanıyor. Proje kapsamında şu ana kadar 66 ilde 124 çocuk trafik eğitim parkı tamamlanarak faaliyete geçti.

6 AYDA 160 BİN ÇOCUĞA TRAFİK KURALLARI ÖĞRETİLDİ

Çocuk trafik eğitim parklarında 2020’de 40 bin 668 çocuğa, 2021’de yüzde 7 artışla 54 bin 258 çocuğa eğitim verildi. Bu yılın ilk 6 aylık döneminde ise 159 bin 858 çocuk, trafik eğitim parklarında teorik ve uygulamalı eğitim aldı. Trafik kurallarının uygulamalı ve teorik anlatıldığı trafik eğitim parklarının ülke geneline yaygınlaştırılması için de çalışmalar sürüyor. Bu yıl Bursa, Gaziantep ve Şanlıurfa’da faaliyete başlayan çocuk trafik eğitim parklarına, yıl sonuna kadar 12 tane daha eklenmesi planlanıyor. 2022 yılında, Ağrı, Bingöl, Batman, Bitlis, Edirne, Elazığ, Hakkari, Iğdır, Kahramanmaraş, Kayseri, Osmaniye ve Samsun illerinde faaliyete geçirilmesi planlanan çocuk trafik eğitim parklarının projelendirilme çalışmaları sürüyor.

TRAFİK KURALLARI ÖĞRETİLİYOR

Çocuklara yönelik özel hazırlanan eğitim parklarındaki uygulamalarda; trafik ışığı bulunan okul ve yaya geçitlerinde karşıdan karşıya geçiş, trafik ışığı bulunmayan okul ve yaya geçitlerinde yolun karşısına geçiş, gündüz ve geceleyin üst geçit, alt geçit ve yaya yolu kullanımı, araçlarda emniyet kemeri, sesli ve ışıklı işaretlerin kullanımı, kavşaklarda manevra kuralları, park ve park etme kuralları, güvenli takip mesafesinin önemi gibi ana konu başlıkları eğiticilerin refakatinde yaya ve sürücü modelli eğitimleri veriliyor.

Advertisement

Rumico

Devamını Oku

Serbest Bölge

Fırat Nehri’ne giren 26 yaşındaki Musa, boğuldu

Olay, sabah saatlerinde Şimaliye Mahallesi’nde meydana geldi. Musa Kayatürk, iddiaya göre serinlemek için Fırat Nehri’ne girdi. Bir süre yüzdükten sonra akıntıya kapılan Kayatürk’ü görenler, durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi.

İhbarla bölgeye gelen su altı polisleri, nehirde arama yaptı. Dalgıç polislerin yaptığı aramada Kayatürk’ün cansız bedenine ulaştı. Sudan çıkarılan Kayatürk’ün cenazesi otopsi için morga kaldırıldı.

Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Rumico

Advertisement
Devamını Oku

Serbest Bölge

Manavgat’ta yanan alanlardan sevindiren haber

Manavgat ilçesinde geçen yıl 28 Temmuz’da 4 farklı noktada başlayan orman yangınları, sınır ilçeler Akseki, Gündoğmuş, İbradı ve Alanya’nın bazı mahallelerine de sıçradı. 2’si ormancı 7 kişinin yaşamını yitirdiği yangınlar, 19 farklı noktada günlerce sürdü. Bu ilçelerdeki 59 mahalle büyük zarar gördü. Toplamda 65 bin hektara yakın alanın küle döndüğü yangında, insanların yanı sıra çiftlik hayvanları, kedi, köpek ve ormanlardakiyaban hayvanları büyük zarar gördü.

Yangınla, bölgede her alandan herkesin görevli veya gönüllü bulunduğu süreçte, başta Antalya olmak üzere Türkiye’nin farklı illerinden bölgeye gelen veteriner hekimler, yanık veya duman nedeniyle yaralanan hem evcil hem de yaban hayvanlarının tedavilerini üstlendi. Antalyalı veteriner hekimler, yangının hemen ardından olayla ilgili akademik rapor hazırlanması için 5 kişilik bir ekip oluşturdu. EkipteGökçe Coşkun, Eda Tibukoğlu, Hasan Balık, Mustafa Koç ve Mustafa Acetyer alıyor.

YANGIN VE SONRASI ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Yangın ve sonrasındaki süreçte bölgede sürekli çalışmalar yapan ekip, yok olan ormanlardaki yaban hayatının yeniden gelişimine ilişkin bilgi verdi. Grup üyelerinden veteriner hekim Gökçe Coşkun, 65 bin hektarlık büyük yangının insanlara zarar verdiği gibi evcil, çiftlik ve yaban hayvanları de etkilediğinisöyledi.

AFETLERDE VETERİNERLERİN ROLÜ

Advertisement

Yangında hayvanlara ilk müdahalede veteriner hekimlerin canla başla mücadele ettiklerini belirten Coşkun, “Yerelde bulunan hekimler gece gündüz demeden hayvanlara müdahale edip onları kurtarmakla uğraştı. Bu fedakar çalışmaya il dışından birçok veteriner hekim de katıldı. Bu afet bizlere veteriner hekimlerin afetlerdeki rolünün ne kadar büyük olduğunu gösterdi. Buradan büyük dersler çıkardık. Bunlardan en önemlisi ise veteriner hekimlerin afet planlamasının bir an önce yapılması gerektiği ve organizasyon planlarının yapılmasıdır. Bununla ilgili grup olarak çalışmalara başladık. Umarım bu tür afetlerle tekrar karşılaşmayız” dedi.

HER 1 METREKAREDE 5-10 ÇAM FİLİZİ

Yangında yok olan yaban hayatı habitatı nedeniyle yaban hayvanlarının evsiz kaldığını söyleyen Coşkun, “Yangından sonra düzenli olarak yaban hayatı takibini gerçekleştirdik. Bu günlerde Manavgat yangın alanlarında habitat tekrar şekillenmeye başladı. Makilikler yanında her 1 metrekarede 5-10 adet çam filizi görüyoruz. Bu durum besin zincirinin yerine gelmesi ve diğer yaban hayvanlarının tekrar alanı kullanabileceğine işaret ediyor” diye konuştu.

FLORA VE FAUNA KENDİNİ YENİLİYOR

Özellikle gelecek yıl ilkbahar kuş göçünde bu alanları kuşların tekrar kullanılabileceğini söyleyen Coşkun, “Şu an yaban hayatı flora ve fauna kendini yenilemeye başladı. Bu yenilemeyi sürekli akademik olarak takip edeceğiz. Alanı memeliler, kuşlar, böcekler, sürüngenler gibi canlı türleri tekrar kullanıma başladı. Yaban hayatını bütün olarak görmeliyiz, sadece bitkiler olarak değil. Ayrıca bölgede yaban hayatıyla, insanlar, evcil ve çiftlik hayvanları da iç içe yaşıyor. O yüzden rehabilitasyon çalışmalarında ormancılarla birlikte alanlarındaki uzman kişilerin de mutlaka çalışmalarda yer alması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Advertisement

Rumico

Devamını Oku

Trendler