Connect with us

Ekonomi

Merkez Bankası neden faiz artırdı, olumsuz enflasyon beklentisi kırılabilir mi?

Merkez Bankası neden faiz artırdı

Merkez Bankası neden faiz artırdı ? olumsuz enflasyon beklentisi kırılabilir mi? Merkez Bankası son dönemde bazen TL likiditesini sıkıştırmaya denedi. Bazen döviz likiditesini gevşetmeye ve bu yolla para politikasını yürütmeye yönelik çeşitli adımlar attı.

Merkez Bankası Neden Faiz Artırdı

Merkez Bankası neden faiz artırdı ? Para politikasını yürütmeye yönelik atılan adımlara destek olmak üzere. Hazine ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu da (BDDK) çeşitli düzenlemeler yaptı. Faiz cephesinde ise Merkez Bankası, bankaları fonlamada bir süredir yalnızca gecelik borç verme yöntemini kullanıyor. Bu yöntemi kullanarak ortalama faizi (Merkez Bankası Ortalama Fonlama Maliyeti) yüzde 19,25 olarak uyguladı.



Merkez Bankası neden faiz artırdı ? Böylece adı politika faizi olan ve aslında o konumda çok kısa sürelerle kalabilen haftalık repo ihalesi faizini uygulamaz oldu.

Merkez Bankası neden faiz artırdı ? Merkez Bankası’nın yüzde 19,25 olarak uyguladığı faize karşılık piyasada faizler 2 yıllık tahvil için yüzde 24,5 düzeyinde. 10 yıllık tahvil için yüzde 20 düzeyinde oluşuyordu.

Advertisement

Merkez Bankası neden faiz artırdı ? Bankalar mevduata yüzde 20’nin üzerinde faiz verirken kredi faizlerini yüzde 35’e kadar yükseltmişlerdi.

Merkez Bankası neden faiz artırdı ? Bunun temel nedeni TL’nin dış ve iç değerindeki hızlı değer kaybı ve geleceğe ilişkin risklerdeki artış eğilimiydi.

Merkez Bankası neden faiz artırdı ? Ocak ayındaki Merkez Bankası Beklenti Anketine göre 2018 sonu için Dolar/TL kuru beklentisi 4,12, enflasyon beklentisi yüzde 9,55 idi.

Merkez Bankası neden faiz artırdı ? Eylül ayında yapılan ankette bu beklentiler kur için 6,59’a, enflasyon için yüzde 19,61’e yükselmiş bulunuyordu.

Merkez Bankası neden faiz artırdı ? Riskleri ölçmekte kullanılan CDS primi yılbaşında 161 iken Merkez Bankası’nın kararı öncesinde 523 dolayında seyrediyordu.



Advertisement

Merkez Bankası faizleri nereden nereye geldi?

Merkez Bankası, sadeleştirme adımı çerçevesinde yaptığı düzenlemeyle bir süredir yalnızca politika faizi oranını belirliyor. Öteki faizler buna bağlı tanımlara göre kendiliğinden oluşuyor.

Dün Merkez Bankası Para Politikası Kurulu kararıyla politika faizi yüzde 17,75’den yüzde 24’e yükseltildi.

TCMB fonlama imkânı Eski faiz (%) Yeni faiz (%)
Gecelik imkânlar
Gecelik borç alma 16,25 22,50
Gecelik borç verme 19,25 24,00
Politika faizi (1 hafta vadeli repo ihalesinin faizi) 17,75 24,00
Geç likidite penceresi
Borç alma 0,00 Değişmedi
Borç verme 20,75 27,00

 

Buna göre Merkez Bankası’nın faizi 6,25 puan artırdığı izlenimi doğdu. Başta yabancı fonlar olmak üzere piyasanın faiz artışı beklentisi 5 puandı. Bu artış piyasanın beklentisinin üzerinde olduğu için Dolar/TL kuru bir anda düşüşe geçti ve 6 seviyesinin altına indi. Bir süre sonra tekrar yükselerek 6’nın üzerine çıktı.

Merkez Bankası gerçekte faizi kaç puan artırdı?

Merkez Bankası’nın gerçek faizi gecelik borç verme faizi ile politika faizinin ağırlıklı ortalamasına göre belirlenen faizdir. Politika faizinin ağırlıklı ortalamasına TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama Maliyeti denilen faiz deniyor.

Advertisement

Bu karardan önce Merkez Bankası, bir hafta vadeli repo ihalesi yapmıyor ve bankaları yüzde 19,25’lik gecelik borç verme faiziyle fonluyordu.

Bir başka ifadeyle TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama Maliyeti (Merkez Bankası’nın gerçek faizi) yüzde 19,25 idi.

Merkez Bankası, politika faizinin artırılmasına ilişkin Para Politikası Kurulu kararının ardından Türk Lirası Likidite Yönetimine İlişkin bir duyuru yaptı.

Duyuruya göre Merkez Bankası, karar öncesi gecelik vadede gerçekleştirilen fonlamayı 14 Eylül 2018 tarihinden itibaren politika faiziyle yapacak.

Bu durumda TCMB Ortalama Fonlama Maliyeti (Merkez Bankası’nın gerçek faizi) yüzde 19,25’den yüzde 24’e çıktı. Sonuçta 6,25 puan değil 4,75 puan artmış oldu.

Advertisement



Merkez Bankası faizi neden bu kadar yüksek oranda artırmak zorunda kaldı?

Merkez Bankası’nın son açıklanan beklenti anketine göre ankete katılanların 2018 yılsonu enflasyon beklentileri yüzde 19,61 idi.

Bu ankete katılanlar, kararları alanlar ya da karar alıcılara tavsiyede bulunan kişiler.

Dolayısıyla bu beklenti büyük ölçüde gerçekleşecek olanı yansıtıyor. Bu aşamada Merkez Bankası’nın bu olumsuz beklentiyi kırması gerekiyordu.

Merkez Bankası bu aşamaya kadar faiz artışı dışındaki yolları denedi. Ve bu beklentiyi kıramadı ve sonuçta faizi artırmaktan başka çaresinin olmadığını gördüğü için faizi artırma yoluna gitti.

Advertisement

Gecikmiş de olsa kısa vade açısından doğru bir adımdır.

Grafik, Merkez Bankası’nın enflasyon hedefini yıllardır tutturamadığını, son iki yılda hedeften iyice uzaklaştığını gösteriyor.

Merkez Bankası

Merkez Bankası bir kur politikası izlemiyor. Ama enflasyon, kuru izliyor.

Bu durumda Merkez Bankası’nın enflasyon yaratan kuru denetim altına alması için de bu faiz artırımına ihtiyacı vardı.

4,75 puanlık bir faiz artışı yüzde 27 dolayındaki bir artışa karşılık geliyor.

Advertisement

Buradaki en ciddi soru şudur: Bir önceki toplantıda niçin faiz artışı yapılmadı? Durumun buraya gittiği görülememiş miydi? Çünkü bu kadar sorun biriktirmek yerine önceki toplantıda 2 puanlık bir faiz artışı yapılabilirdi. Eğer 2 puanlık artış yapılsaydı büyük olasılıkla bu toplantıda bu kadar dramatik bir artışa gerek olmayacaktı.



Faizi artırmak sorunu çözer mi?

Faiz artışı öncelikle kurlardaki tırmanışı tersine çevirip enflasyon beklentisini kırabilir mi?

Bu soruya vereceğimiz yanıt kısa vade için olumlu. Buna karşılık orta – uzun vadede beklentiyi değiştirebilmek ekonomi politikasının yalnızca para politikası tarafında değil maliye politikası tarafında da sıkılaştırılmasıyla gerçekleştirilebilir.

O halde faiz artışıyla sıkılaştırılan para politikasına sıkı maliye politikasının eşlik etmesinin sağlanması gerekiyor.

Advertisement

Bunun da yolu harcama artırıcı projelerin tamamından vazgeçilmesinden geçiyor. Bir yandan faizi yüzde 24’e çekerken bir yandan harcamaları artırıcı projelere devam edilirse ne olur? Kısa bir süre sonra piyasa yeni bir faiz artırımı talebini gündeme getirir.

Arabayı çeken iki atın da aynı yöne koşmasının sağlanması gerekiyor. Aksi takdirde araba doğru gidemez.

Ekonomi

TBMM Dijital Mecralar Komisyonu görüşmeye çağıracak! ‘Google telif için anlaşmaya hazır’

Google, telif ile ilgili ödemeler konusunda Avrupa’da birçok yayıncı ile içerikler için telif konusunda anlaşmaya vardı. Türkiye’de de, AB’dekine benzer bir telif düzenlemesi ile yayıncıların haklarını alabileceği belirtiliyor. Geçen yıl aralık ayında TBMM Dijital Mecralar Komisyonu, Google temsilcilerini dinlemiş ve Google temsilcileri komisyona bir rapor sunmuştu. Raporda Google yetkilileri, “Dijitalleşme yolculuğunda Türkiye’nin yanındayız” diyerek, telif konusuna da sıcak baktıklarını ifade etmişlerdi. Bu görüşmenin ardından TBMM Haziran ayının en geç ikinci haftası Google yetkililerini Türkiye’ye çağırmaya hazırlanıyor.

‘TÜRKİYE’DE DE OLMASINI İSTİYORUZ’

TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Hüseyin Yayman, bu konuda bir çalışma yürütüldüğünü belirterek, “Google Türkiye’ye geldi. Temsilcilik açtı, işbirliğine hazır olduğunu dile getirdi. Telif konusu ile ilgili de masaya oturmaya hazır olduğunu ifade etti. Hem Kültür ve Turizm Bakanlığımız Telif Eserleri Genel Müdürlüğümüz hem de Meclis olarak tüm bu konuları ele aldık, çalışıyoruz. Fikir eserleri telif kanununda bir düzenleme yapılacak mı, yeni bir düzenleme için mi çalışacağız, yönetmelik ile mi düzenleme olacak, tüm bu konuları konuşup tartıştıktan sonra netleştireceğiz. AB’deki düzenlemeleri inceledik. Almanya ve sonrasında Fransa gibi birçok ülkede Google’ın telif ödemesi gerektiği hususunda ön kabul oldu. Avrupa’da Google telif ödüyor. Biz de Avrupa’da Google’ın yaptığı bu anlaşmanın Türkiye’de de olmasını istiyoruz. Daha önce bu konuda Google yetkililerinin olumlu ifadeleri olmuştu. Bu konu komisyonumuzun öncelikli gündem maddelerinden. Yaptığımız araştırmalarda, Google yönlendirmesiyle habere erişimin arttığını görüyoruz. Fakat, aynı sitelere reklam alma düzeyinde düşüş de gözlemleniyor. Bu konunu çözümü için de çalışacağız” diye konuştu.

300 MEDYA KURULUŞU İLE ANLAŞMA

Google’ın internet arama motorunda haber kaynaklarının kısa özetlerine yer vermesi ve yönlendirmeler yapması medya kuruluşları ile teknoloji devi arasında uzun süredir devam eden tartışmalara sebep oluyordu. İlk olarak İspanya hükümeti, 2014 yılında Google ve Facebook’un ülkedeki medya kuruluşlarına toplu bir telif ücreti ödemesini zorunlu kılan mevzuatı onaylamıştı. 2019 yılında ise Avrupa Birliği (AB) yeni telif hakkı yasasını çıkararak, Google gibi arama motorlarının haber içeriğine bağlantı vermesi ve önizlemeler kullanması durumunda, yayıncılara telif hakkı doğduğunu güvence altına almıştı. Bu kararın ardından harekete geçen Google, geçen haftalarda yaptığı açıklamada, Almanya, Macaristan, Fransa, Avusturya, Hollanda ve İrlanda gibi haber kuruluşlarıyla lisans anlaşmaları imzaladığını duyurmuş ve yeni kuruluşlarla da görüşmeler yaptığını bildirmişti. Teknoloji devi Google, Avrupa Birliği’nin yeni telif hakkı düzenlemesinin ardından, 3 yılda 300 medya kuruluşuyla anlaşarak bu kuruluşlara telif ücreti ödeyeceğini açıklamıştı.

Advertisement

AB’NİN YASASI NELERİ KAPSIYOR?

AVRUPA Birliği tarafından 2019 yılında kabul edilen yeni telif hakkı kuralları, Google gibi arama motorlarının haber içeriğine bağlantı vermesine izin verirken, genişletilmiş çevrimiçi önizlemeler kullanıldığında yayıncılara yeni haklar sağlıyor. Böylece, Google gibi platformların doğrudan içerik sağlayıcılarla pazarlık yapmasına olanak tanıyor. 2019 yılında kabul edilen telif yasası, şu anda üye devletler tarafından kabul edilme sürecinde. Google, medya kuruluşları için ‘Google ile Genişletilmiş Haber Önizleme (ENP) sözleşmesi’ ismiyle bir teklif aracı oluşturdu.

Rumico

Advertisement
Devamını Oku

Ekonomi

EYT | Emeklilikte yaşa takılanlar yasası ne zaman çıkacak, son durum nedir?

Emeklilikte Yaşa Takılanlar ile ilgili araştırmalar sürüyor. EYT son dakika haberleri günden güne merak konusu oluyor. 2022 Yılı içinde EYT çıkacak mı, şartları neler olacak soruları yoğun ilgi görüyor. İşte EYT ile ilgili son gelişmeler…

EYT SON DURUM NEDİR?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, “3600 ek gösterge meselesini çözümünü bu ayın sonu itibarıyla tamamlamış olacağız. Son düzenlemeleri yapacağız. Sözleşmeli meselesi, EYT meselesi de var. Bunlar dosya dosya hepsi önümüzde.” dedi.

“Çalışanlarımızı koruyacağız, emekçilerimizi koruyacağız” diyen Bakan Bilgin, “Temmuz ayında emekçilerin karşılaştıkları enflasyon farkına karşı düzenlemelerin hazırlığını yaptığımızı belirtmek isterim. Sadece memurların, işçilerin değil emeklilerle ilgili de çalışmalarımız var.” ifadelerine yer verdi.

Rumico

Advertisement
Devamını Oku

Ekonomi

E-ticarete yeni düzenleme

MİTHAT YURDAKUL Ankara – İnternet üzerinden alışverişin hacmi 2021 yılında 381.5 milyar liraya ulaştı. Nüfusun yüzde 72’sinin internet kullandığı Türkiye’de, online alışveriş pazarı hızla büyüyor. Hızlı büyümeyi kontrol altına alabilmek ve rekabeti koruyabilmek için yeni kanun hazırlanıyor.

Hileli ve sahte ürün satanlara ağır cezalar öngören düzenleme kapsamında, sektör oyuncuları rakiplerini dışlayıcı şekilde tanıtım faaliyetlerinde bulunamayacak. e – ticaret pazar yerlerinin elde ettiği verileri kullanarak bünyesindeki satıcılarla haksız rekabet etmesi engellenecek. E – ticaret pazar yerleri kendini haksız şekilde sıralamada ön plana çıkaramayacak ve satıcılar arasında ayrım gözetemeyecek. Yapılacak düzenlemelere uymayanlar ağır para cezaları ödeyecek.

YERLİ FİRMALARA DESTEK

Düzenleme ile sektöre yeni adım atacak yerli firmalara hibe, kredi kolaylığı ve teşvik gibi mekanizmalar işletilecek. Şu anda sektörün en büyük oyuncusunun yüzde 85’inin Çinli Alibaba’ya, diğer iki firmanın tamamının, bir başka firmanın ise büyük hissesinin ABD’li şirketlere ait olması ve yine 5 büyük firmadan bir diğerinin büyük ortağının Güney Koreli bir firma olmasının sektörde yarattığı yabancılaşmanın önüne geçilecek.

CİROYA GÖRE VERGİ

Advertisement

Bunun için sektöre yeni adım atan yerli firmalara 35 binden fazla tedarikçiye, 15 milyondan fazla üye ve 30 milyondan fazla ürün portföyüne sahip olan PTT iştirak şirketi PttAVM.com’un yakaladığı başarı örneklerle anlatılacak. KOBİ’lere bu şekilde yol ve yöntem gösterileceği gibi yaklaşık
2 milyar liralık ciroya ulaşan PttAVM gibi Turcorn’ların bu yeni yöntemle doğması sağlanacak.

Rumico

Devamını Oku

Trendler