Connect with us

Ekonomi

Türk ekonomisinde yeni tehlike: Stagflasyon

Türk ekonomisinde yeni tehlike: Stagflasyon

Türk ekonomisinde yeni tehlike: Stagflasyon. Yüzde 25’e dayanan enflasyon ve 2019’da ‘sıfır büyüme’ ihtimalinin giderek güçlenmesi; ekonomide en kötü senaryo olarak bilinen ‘stagflasyon’ tehlikesini ortaya çıkardı.

Türk Ekonomisinde Yeni Tehlike: Stagflasyon

Türk ekonomisinde yeni tehlike: Stagflasyon. Geçen hafta açıklanan yüzde 24.5’lik eylül ayı enflasyonu ile Türkiye; iktisat literatüründe ‘stagflasyon’ adı verilen yeni bir döneme giriş yapmış oldu. Yüksek enflasyonun ve düşük büyümenin aynı anda yaşanması anlamına gelen stagflasyon, ekonomide en kötü senaryo olarak biliniyor.



Stagflasyon sürecine giren ülkelerde bir yandan işsizlik ve hayat pahalılığı artarken, diğer yandan yeni vergi ve zam dalgaları görülüyor. Uzmanlara göre, Türkiye’deki geçmiş krizlerden farklı olarak bu kez işsiz, emekli ve esnafı çok daha zor bir süreç bekliyor.DW Türkçe’den Aram Ekin Duran’ın haberine göre; Türkiye ekonomisi, 457 milyar dolarlık dış borcu ve Türk Lirası’ndaki değer kaybı nedeniyle zor günlerden geçiyor. Borç riskine bir de yüzde 25’lere ulaşan enflasyon eklenince; geçen yılı yüzde 7.4’lük büyüme ile kapatan Türkiye’nin 2019’da ‘sıfır büyüme’ ya da küçülme yaşama ihtimali büyük oranda artmış oldu.

Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selva Demiralp, Türkiye’nin içine girdiği yeni durumun net bir ‘stagflasyon’ süreci olduğunu söyledi. Yeni Ekonomi Programı’nda (YEP) büyümenin 2018’de yüzde 3.8, 2019’da ise yüzde 2.3 olarak öngörüldüğünü hatırlatan Demiralp; “Bu öngörü bile aslında, mevcut enflasyon hızına baktığımızda stagflasyona girildiğinin en açık göstergesi” diye konuştu.

‘STAGFLASYON, ÖDENECEK BEDELİ AĞIRLAŞTIRIYOR’

Bir ülkede yüksek enflasyon sorununun sıkı makiye politikaları ile dizginlenebileceğini; ancak stagflasyon sürecine giren bir ülkede sıkı mali politikaların sorunu çözmede yetersiz kalacağını kaydeden Prof. Demiralp, “Bu tür durumlarda ülke ekonomisi, krizden çıkmak için daha ağır bir bedel ödemek zorunda kalıyor” dedi.

Türkiye ekonomisinin 2009 yılında yüzde 4.7 küçüldüğüne, buna karşın enflasyonda hedeflerin tutması nedeniyle ağır bir tahribat yaşanmadığına işaret eden Prof.  Demiralp, şöyle devam etti:”Türkiye’de daha önceki düşük büyüme ya da küçülme süreçlerinde fiyatlar da düşüşe geçerdi. Ama bugün hem düşük büyüme hem de giderek artan bir enflasyon var. Bu da bir yandan iş kayıpları yaşanırken, diğer yandan her türlü mal ve hizmette fiyat artışlarına neden oluyor.”

EKONOMİST SORAL: ŞİMDİ DUVARA ÇARPTIK

Türkiye ekonomisi 2018’in ilk çeyreğinde yüzde 7.3, ikinci çeyreğinde ise yüzde 5.2 büyüdü. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) Eylül sonunda yayınladığı raporda ise Türkiye’nin büyüme oranı 2018 için yüzde 3.2 2019 için ise yüzde 0.5 olarak öngörüldü. Bu da, Türkiye ekonomisinin özellikle dördüncü çeyrekte ve 2019 yılında ciddi bir yavaşlama evresine gireceğinin işareti olarak kabul ediliyor.

Bir ülkede büyüme oranının nüfus artış oranının altında kalmasının; ‘durgunluk’ olarak tanımlanabileceğini dile getiren eski Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Müdürü, ekonomist Bartu Soral’a göre de; Türkiye mevcut durumda net bir şekilde stagflasyon sürecine girmiş bir ülke olarak adlandırılabilir. 2018’in son çeyreğinde ve 2019’da Türkiye’nin sıfır büyüme ya da küçülme yaşayacağının; artık neredeyse kesin olduğuna işaret eden Soral, “Bu süreçte enflasyonun da yüzde 30’u geçeceğini düşünüyorum” dedi.

Son 10 ayda Türkiye’de ekonomik parametrelerin çok hızlı bir değişim geçirdiğine işaret eden Soral; “Son 10 ayda dolar yüzde 56 arttı, faizler yüzde 12’den yüzde 36’lara geldi. Merkez Bankası politika faizini yüzde 8’den yüzde 24’e çıkardı. Özel sektörün 372 milyar dolar olan dış borcu TL bazında yüzde 56 arttı” ifadesini kullandı.

Bu ortamda özellikle tüketici kredisi borcu olan işsiz; emekli ve esnafın stagflasyon sürecinden çok ağır darbe alacağını ifade eden Soral; “Bu süreçte hane halkı geliri her geçen gün eriyecek. Dışarıdan borç alarak büyüyen tüm ülkeler bunu yaşadı. Şimdi biz duvara çarptık” değerlendirmesinde bulundu.

Ekonomi

Elektrik fiyatlarına zam geldi

Elektrik fiyatlarına zam geldi

Elektrik fiyatlarına zam geldi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‘nca, 1 Nisan’dan itibaren geçerli olmak üzere Elektrik Üretim AŞ’nin aktif elektrik enerji toptan satış tarifesi belirlendi. Yeni düzenlemeye göre dağıtım şirketlerine yapılan satışların fiyatı yüzde 37 zamlanmış oldu.

Yerel seçimlerin seçimlerin bitmesi ile birlikte ilk zam haberi elektrikten geldi. EPDK’nın konuya ilişkin kararı Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlandı.



Elektrik fiyatlarına zam geldi

Buna göre, EÜAŞ’ın dağıtım şirketlerine teknik ve teknik olmayan kayıp enerji satışları ile; görevli tedarik şirketlerine yapılan satışları kilovatsaat başına 12.6335 kuruşdan 17.2700 kuruşa arttırıldı.

Bu düzenleme sonrası elektriğe yüzde 37 zam gelmiş oldu. Dağıtım şirketlerine genel aydınlatma kapsamında satışları ise kilovatsaat başına 25.4600 kuruş olarak belirlendi.

Öte yandan 1 Nisan 2019’dan itibaren uygulanmak üzere dağıtım şirketleri tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına ve görevli tedarik şirketleri tarafından serbest olmayan tüketiciler ile serbest tüketici olmasına rağmen tedarikçisini seçmeyen ve düşük tüketimli abonelerin faaliyet bazlı ve nihai tarifeleri de açıklandı.

Devamını Oku

Ekonomi

Türkiye ekonomisi daralacak

Türkiye ekonomisi daralacak. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, bu yıl sonuna ilişkin küresel ekonomik büyüme tahmininin 0.3 puan düşüşle yüzde 2.8’e, gelecek yıl sonuna ilişkin büyüme tahmininin ise 0.1 puan düşüşle yüzde 2.8’e revize edildiğini açıkladı.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Küresel Ekonomik Görünüm Raporu’nu güncelledi. Raporda Türkiye ekonomisi daralacak denildi. 2019 ve 2020 yıl sonuna ilişkin küresel ekonomik büyüme tahminleri düşürülen raporda bu yıl sonuna ilişkin büyüme beklentisi yüzde 3.1’den yüzde 2.8’e, gelecek yıl sonuna ilişkin büyüme beklentisi ise yüzde 2.9’dan yüzde 2.8’e revize edildi.



2012 YILINDAN BERİ KÜRESEL EKONOMİDEKİ EN SERT AZALIŞ

Raporda, 2019 yıl sonunda küresel ekonomik büyümenin son tahminlere göre gerçekleşmesi durumunda, bunun yıllık bazda 2012 yılından beri küresel ekonomideki en sert azalış olacağının altı çizildi.

Küresel ekonomik büyüme görünümünde geçen yılın aralık ayından bu yana sert bir bozulmanın görüldüğü belirtilen raporda, ancak ilerleyen dönemde küresel resesyonun beklenmediği vurgulandı.

Raporda Türkiye ekonomisi daralacak ibaresinin yanında diğer dünya ülkeleri hakkında da ifadeler kullanıldı.

Euro Bölgesi’nde ekonomik büyümenin zayıfladığı, Çin ekonomisindeki yavaşlamanın da gelişen piyasalardaki etkilerinin görüldüğü kaydedilen raporda, “ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşları ticaret akışını bastırmış ya da bozmuş olabilir. Fakat esas olarak gelişen piyasalardaki düşük talep, ticaretteki yavaşlamanın temel unsuru oldu” ifadeleri kullanıldı.

ŞOKUN KAYNAĞINI BELİRLEMEK KOLAY DEĞİL

Raporda değerlendirmelerine yer verilen Fitch Ratings Başekonomisti Brian Coulton, “Verilerde bu denli geniş çaplı bozulmanın ardından şokun tam olarak kaynağını belirlemek kolay değil. Fakat gelişen piyasalarda azalan talebin küresel endüstriyel üretim ve ticaretteki gerileme döneminin kilit unsuru olduğuna inanıyoruz. Çin ve gelişen piyasalar gelecek 18 ay içerisinde küresel ticaret ve ekonomik görünüm açısından son derece önemli rol oynayacak” değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKİYE’DE ENFLASYON ÇİFT HANELERDE OLMAYA DEVAM EDECEK

Fitch raporunda, Türkiye ekonomisine ilişkin olarak, Türkiye ekonomisi daralacak dedi. Fitch, geçen yılın son çeyreğindeki ekonomik büyümenin beklentinin altında olduğu belirtti. Fakat bir önceki çeyreğe kıyasla bu yılın ilk çeyreğinde yeniden büyümenin gerçekleşmesinin beklendiği belirtildi.



Raporda,

  • “Kredi büyümesinin pozitif alana doğru ilerlemesi,
  • ocak ve şubat aylarında satın alım yöneticileri endeksinin (PMI) son altı ayın en yüksek seviyesine yükselmesi,
  • endüstriyel üretimin artmasıyla,
  • yüksek frekanslı göstergeler ekonomide dengelenmenin olduğunu gösteriyor”

ifadesine yer verildi.

BÜYÜME, POTANSİYELİNİN ALTINDA KALACAK

Raporda, “Türkiye’nin ekonomik performansının 2020 yılında iyileşerek yüzde 3,0 seviyesinin üzerine çıkması bekleniyor. Buna rağmen, büyüme potansiyelin altında kalmaya, enflasyon çift hanelerde olmaya devam edecek. Türkiye’nin geniş cari açığını finanse etme gereksinimi, olgunlaşmamış politika gevşemesi durumunda, gelecekte kur oynaklığının risk olabileceği anlamına geliyor” ifadeleri kullanıldı.

TÜRKİYE EKONOMİSİ DARALACAK

Fitch Ratings’in raporunda Türkiye ekonomisi daralacak. Raporda Türkiye ekonomisinin bu yılın sonunda yüzde 1,1 daralma olacağını bildirdi. Ayrıca, 2020 yılının sonunda ise ekonominin yüzde 3,1 büyüme kaydetmesinin öngörüldüğü belirtildi.



Raporda ayrıca Türkiye’de, 2019 ve 2020 yıl sonları itibarıyla sırasıyla;

  • enflasyonun yüzde 15 ve yüzde 10,
  • politika faiz oranın yüzde 20 ve yüzde 15,
  • dolar/TL kurunun ise 5,70 ve 5,90 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiği belirtildi.
Devamını Oku

Ekonomi

AVM görünümlü hal geliyor

AVM görünümlü hal geliyor

AVM görünümlü hal geliyor. Sebze-meyve fiyatlarındaki olağanüstü artışın ardından dikkatleri üzerine çeken haller sil baştan yeniden düzenleniyor.



AVM Görünümlü Hal Geliyor

Hürriyet’ten Aysel Alp’in haberine göre, Ticaret Bakanlığı’nca hazırlanan Hal Yasa Taslağı’yla komisyonculuk tamamen kaldırılırken klasik hal sisteminin yerini AVM’leri andıran yeni bir model alacak.

49 yıllığına devlet tarafından verilecek bedelsiz arazilerde, yatırımcı şirketlerce kurulup işletilecek hallerde; sebze ve meyve gibi klasik ürünlerin yanı sıra bal, kaymak, pastırma, sucuk karides satışı yapılabilecek.

Ülke genelindeki 174 halin yerine ihtiyaca göre soğuk hava deposu, laboratuvarı, oteli olan 30 civarında yeni hal kurdurulacak.Yatırımcı şirketleri Ticaret Bakanlığı İhale Kanunu’na tabi olmaksızın belirleyecek.

Çalışmaları süren düzenlemeye göre, yeni hallerin hangi illerde ve hangi arazilere kurulacağına bir komisyon karar verecek.

Devamını Oku

Trendler